تبلیغات
دانشجویان صنایع غذایی 88 دانشگاه زابل - كاربرد فناوری نانو در صنایع غذایی:دنیای بی قحطی با غذای ریز
چهارشنبه 26 مرداد 1390

كاربرد فناوری نانو در صنایع غذایی:دنیای بی قحطی با غذای ریز

   نوشته شده توسط: mojtaba bahre    

نانو تكنولووی، فناوری جدیدی است كه همه دنیا را فرا گرفته است و به بیانی دقیق تر می توان گفت كه نانوتكنولووی بخشی از آینده نیست بلكه همه آینده است. 
نانوتكنولووی توانمندی تولید مواد، ابزارها و سیستم های جدید و در دست گرفتن كنترل این سیستم ها در سطح مولكوی و اتمی و استفاده از خواص مواد تولیدی در مقیاس نانو است. 
هر چند آزمایش ها و تحقیقات فراوانی پیرامون نانوتكنولووی از اوایل قرن بیستم آغاز شده است و دانشمندان به طور مستمر در حال پیگیری این مطالعات هستند اما اثرات عمیق و معجزه آفرین نانوتكنولووی در روند تحقیق و توسعه (research & development) سبب شده است كه نظر تمامی كشورها به سوی این فناوری جدید جلب شود و فناوری نانو را به عنوان یكی از مهمترین اولویت های تحقیقاتی كشور خویش در قرن جاری نیز معرفی كنند. به عنوان نمونه كشور واپن رقم اختصاص یافته برای تحقیقات در زمینه فناوری نانو را در سال های اخیر دو برابر افزایش داده و این رقم در كشور آمریكا در حدود ۳‎/۷ بیلیون دلار برآورد شده است. 
نانوتكنولووی می تواند برای توسعه مواد در اندازه های كوچك بهسازی، كنترل و انتقال محموله، شناسایی آلودگی و ابداع نانو ابزارهایی برای زیست شناسی سلولی و مولكولی مورد استفاده واقع شود. این تكنولووی شامل ابداع، استفاده از مواد آلی و غیرآلی در مقیاس نانو است. 
نانو تكنولووی نوید بخش روش هایی برای طراحی نانو مواد است و مواد ساخته شده با استفاده از فناوری نانو سازگار با ویوگی های فیزیكی، شیمیایی و بیولوویی هستند و توسط ساختارهای مولكولی و دینامیكی مشخص و از پیش تعیین شده ای كنترل می شوند، دراین تكنیك ها قبل از تشكیل فرآورده ون ها دچار تغییر می شوند. 
دستكاری در پلیمرهای غذایی و مجموعه های پلیمری باعث بهبود كیفیت غذا و سلامتی بیشتر مصرف كنندگان می شود. نانوتكنولووی می تواند موادی با ویوگی های خود جمع كن، خود التیام بخش و خودنگهدارنده تولید كند.

برای دیدن ادامه  به ادامه مطلب مراجعه کنید...

 غذاهای نانو
غذاهای نانو (nano food) یكی از مهمترین كاربردهای نانوتكنولووی در صنایع غذایی است كه براساس پیشرفت هایی كه در سال های اخیر در این رشته حاصل شده است به وجود آمده. در این غذاها با استفاده از توانمندی نانوربات ها در تولید غذا برای انسان از طریق اكسیون ، كربن و هیدروون موجود در آب یا هوا بهره گرفته می شود و دیگر برای تولید غذا نیازی به مزارع كشاورزی و دامپروری نخواهد بود. این نانو غذاها با گردش خون در بدن به حركت درآمده و عروق خونی را از بقایای چربی ها پاك می كند و این خود یكی از دلایل كاهش التهاب شرائین در بدن شده و احتمال بروز سكته های قلبی را بشدت كاهش می دهد. 
همچنین نانو غذاها این توانمند ی را دارند كه با توجه به شخصیت مصرف كننده غذا، رنگ، طعم و مواد مغذی غذا را تغییر دهند. 
با استفاده از فناوری نانو انسان قادر خواهد بود كه رشد گیاهان را بدون محدودیت خاك، مزرعه و آب انجام دهد و دنیای بدون قحطی و كمبود مواد غذایی را برای همه فراهم كند. 
نانو تكنولووی بیش از ۱۳۵ نوع كاربرد در صنایع غذایی دارد. معمولاً نانوتكنولووی به عنوان روشی مدرن برای دستكاری در مواد غذایی مورد توجه واقع می شود، این دستكاری در مواد غذایی علاوه بر مزایای یاد شده فوق، دارای مضراتی نیز هست. به عنوان مثال بر اساس فرضیه gorg goo این احتمال وجود دارد كه این نانوفناوری ها زمانی خارج از كنترل انسان درآید.
* كاربردهای فناوری نانو در صنایع غذایی
كاربردهای فناوری نانو در غذا و صنایع غذایی را می توان به ۶ گروه تقسیم كرد:
۱- فرآیندهای غذایی
۲- سلامت غذا
۳- تولید غذا
۴- بسته بندی
۵- نگهداری غذا
۶- بهبود طعم و رنگ غذا
در بخش نگهداری غذا، فناوری نانو می تواند با جابه جا كردن سطح پوشش مواد از ورود هر نوع میكروارگانیسم یا میكروب به غذا جلوگیری كرده و سبب ضد عفونی شدن سطوح غذاها شود، به علاوه با استفاده از نانو حفره ها می توان از خراب شدن مواد بی ثباتی مانند آنتی اكسیدان های حساس از جمله ویتامین های a، d، e، k و «امگا ۳» جلوگیری به عمل آورد و همچنین در شناسایی و طراحی ساختمان آنزیم ها، كنترل متابولیسم آنزیم ها توسط تغییر در ساختمان و افزودن ذرات فعال به مواد غذایی از آن بهره گرفت.
در بخش تولید می توان هم در صنعت كشاورزی و هم در ابداع روش های جدید برای تولید غذا مانند به كارگیری نانوسنسورها در شناسایی آفت ها، آنتی بیوتیك ها و ون های مختلف گیاهان و همچنین تولید آفت كش های بی خطر و نیز كاهش اثرات منفی آفت كش های موجود از این فناوری بهره گرفت، به علاوه می توان با سنتز مواد تغذیه ای در گروه های غذایی مورد نیاز طعم دهی، تركیبات و پیوند آنزیم ها را به هم ریخته و به تولید مواد جدید غذایی با طعم ها و رنگ های مختلف دست یافت.
هم اكنون برخی از شركت ها در حال كار بر روی طراحی زبان الكترونیكی هستند كه شامل آرایه ای از حسگرهای مایع به همراه فناوری تشخیص الگویی است كه قادر به تشخیص طعم های ویوه و مجزا می باشد. از مهم ترین كاربردهای این زبان، آزمون چشایی نوشیدنی ها، چشیدن مواد شیمیایی در حد مولكول است. این حسگر در بسته بندی گوشت و فرآورده های گوشتی به كار گرفته می شود و قادر به تشخیص اولین نشانه های فساد در مواد غذایی است و با تغییر رنگ، فساد ماده غذایی را هشدار می دهد.
از دیگر نمونه های تولیدی این حسگرها، نانوباركدها هستند كه مدل مولكولی باركدهای سنتی است و شامل نانوذرات فلزی می باشد كه اثر انگشت شیمیایی قابل شناسایی و خاصی دارد و می تواند از طریق ماشین هایی كه برای این منظور طراحی شده است، تشخیص داده شود. این قبیل از باركدها می تواند برای حفاظت از مارك و ارزیابی غذاهایی كه در حالت عادی نمی توان باركد بر روی آنها چسباند، استفاده می شود.
* نتیجه گیری
در چند سال گذشته، تأثیر عمیق فناوری نانو در صنایع غذایی و بسته بندی محصولات غذایی رشد چشمگیری داشته است و هم اكنون بیش از ۳۰۰ فرآورده نانوغذایی در بازار محصولات خوراكی موجود است. این موفقیت منجر به سرمایه گذاری فراوانی در زمینه تحقیق و توسعه در نانوغذاها شده است. امروزه فناوری نانو یك قضیه لازم الاجرا در صنایع غذایی است و هر شركتی كه بخواهد در این زمینه پیشتاز باشد، ناگزیر به سرمایه گذاری در فناوری نانو است.
هم اكنون حدود ۳۰۰ شركت در سراسر دنیا در حال تولید نانوغذاها هستند كه كشور آمریكا بیشترین درصد را به خود اختصاص داده است و سپس كشورهای واپن و چین در این زمینه فعالند. بر طبق پیش بینی های انجام شده، تا ۴ سال آینده قاره پهناور آسیا با دارا بودن بیش از ۵۰ درصد جمعیت جهان بزرگترین مصرف كننده نانوغذاها خواهد بود و در این میان كشور چین را می توان گسترده ترین بازار مصرف نامید.
پیشرفت های چشمگیر در رمزگشایی dna محصولات كشاورزی و گیاهی صنایع را قادر به پیش بینی، كنترل و بهبود محصولات كشاورزی كرده است كه تلفیق این فناوری با فناوری دستكاری در مولكول ها و اتم های موجود در مواد غذایی و گیاهی، روشی را در اختیار صنایع غذایی می گذارد تا غذاهایی با قابلیت بیشتر و هزینه كمتر را طراحی و در اختیار مصرف كنندگان نهایی قرار دهند.